เมื่อหลายวันก่อนผู้เขียนมีโอกาสเป็นคณะกรรมการประกวดผลงานเด่นหมู่บ้านปรองดอง ซึ่งประกวดผลงานทั้งสิ้น 5 กิจกรรม และหนึ่งในนั้นคือ กิจกรรมสวนผักบ้านพอเพียง ได้ลงพื้นที่หมู่ที่ 11 บ้านต๊ำพระแล ตำบลบ้านต๊ำ อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา ประทับใจ เมื่อเห็นผลงานและข้อเท็จจริงการปลูกผักสวนครัวหรือผักผลไม้สำหรับบริโภคในครัวเรือน เพื่อลดรายจ่ายหากเหลือสามารถแบ่งแจกจ่าย หรือขายเป็นรายได้เข้าครอบครัวอีกด้วย ไปที่บ้านของ คุณพิมพ์นภา พรหมเสน ที่ปลูกพืชผักและไม้ยืนต้นไว้อย่างมากมาย รวมทั้งข้าวที่ปลูกแบบขั้นบันได


คุณพิมพ์นภา พรหมเสน กับเห็ดที่เพาะ
สอบถามคุณพิมพ์นภา ได้ความว่า เป็นภรรยาของผู้บริหารสำนักงานเขตการศึกษา และใช้บ้านพักเปิดร้านเสริมสวย หากว่างจากงานในช่วงกลางวัน หรือช่วงเช้าและเย็นที่ปลอดลูกค้าก็ลงทำสวน ซึ่งก็อยู่ในบริเวณบ้านเช่นกัน ทำการปลูกพืชผักและผลไม้ในบริเวณบ้าน มีแนวคิดจากการที่อยากจะมีอาหารที่สดและปลอดภัยไว้กิน จึงใช้ช่วงเวลาช่วงเช้าและช่วงเย็น ทำสวน โดยปลูกทุกอย่างที่กินได้ และเพื่อความสวยงามก็จะใช้พืชผักต่างๆ มาจัดสวนหย่อม ซึ่งได้ทั้งความสวยงามและเป็นแหล่งอาหาร

การปลูกผักตามฤดูกาลนั้นจะได้ผลดีกว่าทำนอกฤดู จะไม่ค่อยมีปัญหาเรื่องโรคแมลงรบกวน ที่บ้านนี้จะใช้น้ำส้มควันไม้แทนยาฆ่าแมลง หน้าหนาวจะปลูกพืชผักพวกกะหล่ำปลี บล็อกโคลี่ คะน้า กะหล่ำดอก หน้าฝนจะปลูกพวกไม้เลื้อย เช่น บวบต่างๆ แตงกวา ฟักทอง ฟักเขียว หน้าร้อนแดดแรงมาก จะปลูกผักที่มีใบแข็งแรง เช่น พริก มะเขือ ข้าวโพด ฟักทอง กะเพรา โหระพา ซึ่งสามารถปลูกได้ทุกฤดูกาล ส่วนการทำนาในบ่อซีเมนต์ ในระยะยาวคิดว่าคุ้ม เพราะปลูกได้ปีละ 3 ครั้ง ไม่มีปัญหาเรื่อง ปู หอย ที่จะมากัดกินต้นข้าว ควบคุมปริมาณน้ำได้ ไม่ต้องใช้ยาฆ่าหญ้า เป็นข้าวที่ปลอดภัยจริง ในนายังสามารถเลี้ยงกบ ปลาดุก

ผักสวยงามมาก
เป็นการใช้พื้นที่คุ้มค่าตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง เป็นความสุขที่เราสร้างได้ มีหลายคนเข้ามาดูแล้วนำกลับไปปรับใช้ในพื้นที่หรือบ้านของตนเอง เมล็ดพันธุ์ผักต่างๆ เมื่อแก่ก็จะเก็บแล้วส่งให้คนที่ขอมาทางเฟซบุ๊ก โดยส่งให้สำหรับคนที่ส่งซองแสตมป์มาและจ่าหน้าซองถึงตนเองด้วย

จากคำถามที่ได้ความรู้ทางการเกษตรมาจากไหน คุณพิมพ์นภาบอกว่า เป็นลูกหลานของเกษตรกรอยู่แล้ว และศึกษาจากหนังสือและสื่อต่างๆ ซึ่งปัจจุบันมีมากมายหลายทาง แล้วนำมาปรับใช้ การทำการเกษตรของตนเองนั้นเกิดจากใจรักและเพื่อสุขภาพ ไม่ได้มีคนมาบอกว่าจะต้องทำอย่างนั้นอย่างนี้ เมื่อศึกษาพบและประกอบกับประสบการณ์ที่เห็นพ่อแม่ทำมาก่อน แต่เป็นการทำแบบวิถีเดิม ตนจึงนำมาปรับให้เข้ากับสภาพในปัจจุบัน

สนใจแลกเปลี่ยนเรียนรู้สอบถามได้ที่ คุณพิมพ์นภา พรหมเสน หมู่ที่ 11 บ้านต๊ำพระแล ตำบลบ้านต๊ำ อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา โทรศัพท์ (082) 185-2047

แตงกวา เป็นไม้เลื้อย ตระกูลเดียวกันกับแตงโม ฟักทอง บวบ มะระ น้ำเต้า นิยมปลูกเพื่อใช้ผลเป็นอาหาร มีอายุตั้งแต่ปลูกจนถึงเก็บเกี่ยว 30-45 วัน แตงกวาสามารถนำไปปรุงอาหารได้มากมายหลายชนิด เช่น แกงจืด ผัด กินกับน้ำพริก หรืออาจแปรรูปเป็นแตงกวาดอง แตงกวาจึงเป็นพืชที่หาซื้อได้ง่าย

คุณประสิทธิ์ เพชรทอง เกษตรกร วัย 58 ปี ซึ่งปลูกแตงกวาระหว่างรอผลผลิตจากสวนยาง และสวนปาล์ม เล่าให้ฟังว่า “เป็นเกษตรกรทั่วไป ทำสวนยาง สวนปาล์ม เหมือนเกษตรกรชาวภาคใต้ทุกคน ซึ่งมันก็มีรอบของมันในการทำ  เลยอยากหาอาชีพเสริม เพิ่มรายได้ระหว่างที่รอผลผลิตจากสวนยางและสวนปาล์ม



เลยสนใจการปลูกแตงกวา เนื่องจากเป็นพืชที่มีอายุในการปลูกและเก็บเกี่ยวไม่ยาวนานมากนัก ใช้เวลาเพาะเมล็ด 6-7 วัน ก็สามารถลงแปลงปลูกได้แล้ว ก่อนจะปลูกไปอีกประมาณ 35 วัน ก็สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ ซึ่งอาศัยการดูแลเพียงแค่ช่วงเดือนกว่าๆ เท่านั้น แตงกวาก็จะเริ่มออกผลผลิตให้เห็น และสร้างรายได้ให้ได้”

ซึ่งพื้นที่ปลูกแตงกวาของคุณประสิทธิ์ มีทั้งหมด 11 ไร่ ลงกล้าปลูกแตงกวาพร้อมกันทั้งหมด 11 ไร่ โดยคุณประสิทธิ์ให้เหตุผลว่า “การลงแปลงปลูกแตงกวาพร้อมกันทั้งหมด 11 ไร่นี้ ก็เพราะว่าการปลูกแตงกวามีโรครา และแมลง  อย่างเพลี้ยไฟ ไม่ว่าจะปลูกไม่กี่ไร่ หรือหลายสิบไร่ ก็มักจะเกิดโรคและแมลงเหล่านี้ได้ทั้งนั้น ซึ่งปลูกให้เต็มพื้นที่ไปเลย และดูแลกันไปเป็นช่วงๆ ถ้าหากเกิดโรค สิ่งที่ต้องระวังคือ ช่วงหน้าฝน เพราะช่วงฝนตกจะเป็นช่วงที่เกิดโรคได้ง่ายมาก  ต้องดูแลมากหน่อย”

โดยผลผลิตที่เก็บได้จากการปลูกพื้นที่ 11 ไร่ เก็บได้วันละ 2-3 ตัน มีพ่อค้ามารับผลผลิตถึงที่สวน และนำเอาไปขายต่อที่เกาะสมุย ราคาหน้าสวนสามารถขายได้ถึงกิโลกรัมละ 12 บาท หรือราคาสูงสุด 15 บาท การปลูกต่อรอบสามารถให้ผลผลิตได้ถึง 40 ตันโดยเฉลี่ย

สภาพแวดล้อมที่เหมาะกับการปลูกแตงกวา คุณประสิทธิ์ บอกว่า “มีแหล่งน้ำดี อากาศดี ฝนตกไม่เยอะมากเกินไป จึงจะดี และเหมาะที่สุด แต่กับสภาพพื้นที่ที่นี่ ซึ่งเป็นภาคใต้ มีฝนตกค่อนข้างเยอะ การดูแลก็จะไม่ให้น้ำท่วม หรือแฉะแปลงปลูกมากเกินไป เพราะแตงกวาก็ไม่ได้ชอบน้ำมาก อีกทั้งช่วงฝนตกก็จะเป็นช่วงที่พวกโรคเกี่ยวกับพืชเกิดขึ้นได้ง่ายด้วย”



หากจะทำการปลูกแตงกวานั้น คุณประสิทธิ์มองว่า เหมาะกับการทำเป็นอาชีพเสริม ทำสลับกับการดูแลสวนยางก็ได้ เป็นการเสริมรายได้ เพราะการปลูกแตงกวาของคุณประสิทธิ์ สามารถทำกำไรได้ถึงเดือนละ 100,000 บาทเลยทีเดียว โดยหักเอาเงินต้นทุนไปลงทุนต่อในการปลูกแตงกวารอบต่อไปแล้ว



สำหรับคนที่สนใจอยากปลูกแตงกวา หรือจะทำการเกษตร ควรต้องศึกษาเรื่องพื้นที่และตลาดรับซื้อก่อน ก็จะเป็นการดี


ช่วงนี้หน้าฝน ฝนฟ้าตกหนักแทบทุกวัน ขอนำเสนอเรื่องราวของอาหารที่มาพร้อมกับหน้าฝน นั้นก็คือเห็ดป่านั้นเอง และที่จะไม่กล่าวถึงเลยไม่ได้ นั้นก็คือ ราชาแห่งเห็ดป่า ที่ใครๆได้ลองกินแล้วจะต้องติดใจ นั้นก็คือ เห็ดระโงก หรือ เห็ดไข่ห่าน ที่นับวันยิ่งราคาแพงสูงลิบ เพราะหากินได้เฉพาะหน้าฝนเท่านั้นครับ....
ห็ดระโงก เรียกอีกชื่อว่า เห็ดไข่ห่าน มีชื่อวิทยาศาสตร์ Amanita vaginata มีถิ่นกำเนิดในประเทศไทย ออกในฤดูฝน เห็ดระโงกมีทั้งสีขาว สีแดงและสีเหลือง ดอกตูมกลีบรี คล้ายไข่ห่าน เมื่อโตขึ้นหมวกและก้านดอกจะดันปลอกหุ้มแตกออกมา สปอร์และครีบสีขาว แล้วแต่สายพันธุ์ ดอกเห็ดมีลักษณะเป็นเมือก ขอบหมวกมีร่องเล็กๆตรงกันกับครีบ เมื่อดอกบานขอบหมวกจะขาดตามรอยนี้ ด้านล่างหมวกมีครีบสีขาว ก้านดอกยาวเป็นทรงกระบอก ผิวเรียบสีขาวหรือเหลืองนวล เนื้อเยื่อภายในก้านดอกสีขาว และสานต่อกันอย่างหลวมๆ ตรงกลางก้านดอกมีรูกลวงเล็กน้อย เกิดเองตามธรรมชาติมักขึ้นเป็นกลุ่มเล็กๆ พบได้ ตามป่าโปร่งหรือป่าละเมาะทั่วไป ของภาคอีสานและภาคเหนือ เห็ดระโงกสามารถประกอบอาหารได้หลายชนิด เช่น แกงเห็ดระโงกใส่ใบมะขามอ่อน เห็ดระโงกนึ่งจิ้มแจ่ว เห็ดระโงกเผาไฟตำน้ำพริก หรือจะนำไปผัดน้ำมันหอยก็ได้เช่นกัน ปัจจุบันมีเกษตรกรสามารถเพาะเห็ดชนิดนี้ได้เป็นผลสำเร็จแล้ว

วิธีการเพาะเห็ดระโงกง่ายมาก ๆ มาฝากครับ วิธีปลูกเห็ดระโงก

ขั้นตอนแรก
ต้องเก็บดอกเห็ดระโงกแก่ ที่ดอกกำลังจะเปลี่ยนสีเป็นสีขาว แก่มากๆเชื้อเห็ดมันหลุดหมดแล้ว ให้นำมาขยี้ผสมกับน้ำเปล่า เห็ด 1 กิโลกรัม ต่อ น้ำ 20 ลิตร นำไปมารดบริเวณโคลนต้นไม้ เช่น ต้นยางนา ต้นพะยอม ต้นมะม่วง ต้นแคร์บ้าน ต้นลำใย เพราะต้นไม้พวกนี้เห็ดระโงกจะชอบเกิด

วิธีการคือขุดบริเวณรอบๆ โคลนต้นไม้แล้วเอาน้ำเชื้อเห็ดเทลงราดให้ทั่วบริเวณโคลนไม้ ตามด้วยปุ๋ยคอก และดินกลบบางๆ ปุ๋ยคอกจะช่วยให้เห็ดระโงกเกิดได้ดี รอฝนตกเห็ดระโหกก็จะเกิด แต่ถ้าเราสามารถควบคุมอุณภูมิได้ก็สามารถทำให้เห็ดระโงกเกิดนอกฤดูกาลได้ครับ

อีกวิธีคือการปลูกพร้อมกับกล้าไม้ เช่น ต้นยางนา ต้นพะยอม ต้นมะม่วง ต้นแคร์บ้าน ต้นลำใย นำน้ำสปอร์(เชื้อเห็ด)ที่ได้ไปหยอดลงถุงกล้าไม้ ต้นละ 30 ซีซี เมื่อเราแกะถุงดำกล้าไม้ออกนำไปปลูกลงฟื้นดิน เชื้อเห็ดระโงกที่ผสมอยู่ในน้ำก็จะถูกปลูกไปด้วยครับ เท่านี้เราก็รอเก็บเห็ดระโงกแสนอร่อยได้ตามฤดูกาล โดยที่เราไม่ต้องออกไปหาเก็บเห็ดระโงกในป่าอีกแล้ว เพียงแค่รอเก็บเห็ดระโงกในสวนที่เราปลูกต้นไม้เอาใว้ครับ

ขอบคุณที่มาจาก : บันทึกเกษตร Relate
วิธีเลี้ยงแมลงดานา
เริ่มต้นเลี้ยงแมลงดาทำอย่างไร
1 .เลือกสถานที่สงบเงียบขุดเป็นบ่อสี่เหลี่ยมขนาดพอประมาณ แล้วแต่จะเลี้ยงมากหรือน้อย ขังน้ำได้ประมาณ30 เซนติเมตร หรือเลี้ยงในถังพลาสติกขนาด1000 ลิตรก็ได้ คลุมบ่อด้วยผ้าตาข่ายป้องกันแมลงดานาหนี
2 ปลูกไม้น้ำให้แมลงดานาอาศัย
3.ปล่อยพ่อแม่พันธุ์แมลงดานาลงไป 1 ตารางเมตรชะประมาณ 5 คู่ ให้อาหารพวกลูกกบ






การเลี้ยงแมลงดานาในถังพลาสติก
โดยขั้นตอนการเลี้ยงไม่ยากเริ่มจากการเตรียมพ่อแม่พันธุ์ และใช้ถังไฟเบอร์ขนาดความจุ 1 ตัน ทำตะแกรงสีเขียวปิดป้องกันการหลบหนี ติดตั้งท่อน้ำระบบพ่นฝอยที่ด้านบนของถัง มีประตูระบายน้ำและจัดสภาพแวดล้อมเลียนแบบธรรมชาติเพื่อกระตุ้นให้พ่อแม่พันธุ์วางไข่

การกินอาหารของแมลงดา
วิธีจับเหยื่อกินของแมลงดานาจะเกาะตามกอหญ้าสงบนิ่ง ปล่อยให้เหยื่อไม่ว่าจะเป็นลูกอ๊อด ลูกกุ้ง หรือลูกปลา ว่ายน้ำเล่นจนเพลิน เมื่อเหยื่อเคลื่อนที่เข้ามาใกล้จะจับเหยื่อไว้แน่นแล้วแทงด้วยปากที่แหลมคม พร้อมกับปล่อยสารบางชนิดเข้าในตัวเหยื่อจนหมดแรงและตายลงในที่สุด และดูดน้ำเลี้ยงหรือของเหลวในร่างกายเหยื่อจนหมด ทำซ้ำหลายครั้งจนอิ่มและปล่อยเหยื่อทิ้งไป

การเริ่มเพาะแมลงดานาในบ่อดิน
แมลงดานาจะเริ่มวางไข่ รุ่นที่ 1 ในเดือนมิถุนายน รุ่นที่ 2, 3 และ 4 จะวางไข่ในเดือนกรกฎาคม สิงหาคม และกันยายน-ตุลาคม แมลงดานาจะกินอาหารที่ยังมีชีวิตและเคลื่อนไหวได้และไม่ยอมกินอาหารที่ตาย แล้วหลังเตรียมบ่อ นำกอหญ้าหรือกกปลูกในบ่อเป็นแถวคล้ายกับการดำนา
ให้พอเพียงกับแมลงดานาใช้เกาะอาศัย ปล่อยพ่อ-แม่พันธุ์แล้วประมาณ 1 เดือน ในช่วงผสมพันธุ์ แมลงดานาเพศผู้จะผลิตสารที่มีกลิ่นฉุนเพื่อดึงดูดเพศเมียให้มาเป็นคู่ผสม พันธุ์ หลังจากผสมพันธุ์ไม่นานแมลงดาจะวางไข่บนกิ่งไว้เหนือระดับผิวน้ำ ประมาณ 15-20 เซนติเมตร คราวละ 100-200 ฟอง
โดยมีเมือกเหนียวยึดไว้กับต้นกกหรือต้นหญ้า แมลงดานาจะวางไข่เป็นแถว ลักษณะกลมรีมีเส้นผ่านศูนย์กลางของต้นยาว 0.2 เซนติเมตร สีน้ำตาลเข้ม ส่วนปลายจะมีรอยขีดและจุดสีน้ำตาลอ่อนตรงส่วนปลายสุด ไข่จะฟักออกเป็นตัวภายใน 7-8 วัน พร้อมทิ้งตัวลงน้ำในบ่อหากินอาหาร ขนาดตัวอ่อนยาว 0.8 เซนติเมตร จากนั้นจะลอกคราบ 5 ครั้ง โดยจะลอกคราบทุก ๆ 5-7 วัน และเป็นตัวเต็มวัยเมื่ออายุ 32-43 วัน

ข้อเสียของการเลี้ยงในบ่อดิน คือ เราสังเกตุลูกแมลงดาวัยอ่อนยากมากมองไม่เห็นเพราะลูกแมลงดาจะปรับสีตามสภาพแวดล้อม

การเลี้ยงแมลงดานาในถังพลาสติก
1. หาถังพลาสติกขนาดความจุ ไม่น้อยกว่า 1000 ลิตรมีรูระบายน้ำล้นกรณีที่เราพ่นน้ำทำฝนเทียม เพราะระดับน้ำไม่นิ่งแมลงดานาจะไม่วางไข่ ปิดตาข่ายด้านบน (ภาพ1)
2.ปล่อยพ่อแม่พันธุ์แมงดานา ลงไป ประมาณ 5 คู่ใช้ไม้ไผ่พันด้วยตาข่ายเพื่อให้แมลงดานาวางไข่(ภาพ2)
3. ให้อาหารพ่อแม่พันธุ์ เมื่อแมลงดานา สมบูรณ์ เร่งให้แมลงดานาวางไรโดยการฉีดพ่นน้ำในตอนกลางคืน แมลงดานาก็จะวางไข่บริเวณไม้ที่เราเตรียมไว้(ภาพ3ลูกแมลงดากำลังออกจากไข่)
4. นำไข่แมลงดาไปเพาะในบ่อเพาะฟักต่อไป บ่อเพาะฟักเราจะนำไข่แมลงดา มาแขวนไว้เหนือบ่อน้ำในบ่อเพาะฟัก ประมาณ 7-8 วัน แมลงดานาก็จะฟักเป็นตัวหล่นในบ่อน้ำเป็นแมลงดานาตัวอ่อน

ข้อสังเกตุในการเพาะแมลงดา
1.ทำให้แมลงดาไข่และออกลูกง่ายมาก
2.การเร่งให้แมลงดาไข่ ให้ใส่ลูกกบลูกเขียดเป็นลงไปให้มากให้แมลงดาที่จับจากธรรมชาติกินอย่างเต็มที่ เปิดสปิงเกอร์ทุกวันวันละ2-3ชั่วโมงตอนกลางคืน ไม่เกิน7วันแมลงดาจะพร้อมที่จะวางไข่ เคยให้พวกปลาต่างๆปรากฎว่าเร่งไข่ได้ไม่ดี
3.ลูกอ่อนของแมลงดานาต้องให้ลูกออดกินถึงจะลอกคราบได้ดีเปอร์เซ็นต์การรอดตายสูงแมงดานา ที่เพาะเลี้ยงนั้น ยังมีปัญหาหลายประการ
4.แมลงดานาตายที่พบคือแมลงดานาตายโดยไม่ทราบสาเหตุอาจเป็นเพราะหมดอายุ เพราะที่นำมาเพาะส่วนใหญ่จะนำพ่อแม่พันธุ์มาจากธรรมชาติทำให้ไม่ทราบอายุที่แน่นอนซึ่งวงชีวิตแมลงดานาประมาณ1 ปีอาหาร เคยลองให้อาหารต่างๆแก่แมลงดานาทุกช่วงอายุปรากฏว่าลูกอ๊อดลูกกบดีที่สุด
ดังนั้นถ้าจะเลี้ยงแมลงดานาให้สำเร็จต้องหัดเพาะกบให้ได้ก่อนแล้วค่อยมาเลี้ยงแมลงดานา เพราะใน1 วันลูกแมลงดานา กินลูกอ๊อดวันละ 1 ตัวแมลงดานาฟักออกจากไข 1 แม่ประมาณ 80-150 ตัวถ้าออกไข่พร้อมกัน 5 แม่จะต้องใช้ลูกอ๊อดเป็นอาหารวันละ 400 ตัว กบ 1 ตัวเมือเพาะจะลูกกบประมาณ 1000-1500 ตัว นี่คือปัญหาในการเลี้ยงแมลงดานา

การเลี้ยง และดูแล
การปล่อยพ่อแม่พันธุ์ และเริ่มเลี้ยงจะอยู่ในช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม ซึ่งเป็นช่วงต้นฤดูฝน ที่มีอากาศ ความชื้น และปริมาณฝนตกที่สามารถกระตุ้นให้แมงดานาเริ่มการผสมพันธุ์

อาหารที่ให้จะเป็นลูกปลาขนาดเล็ก กุ้ง ลูกอ๊อด ลูกน้ำ ม้าน้ำจืด หรือสัตว์น้ำขนาดเล็ก โดยการปล่อยเลี้ยงในบ่อเพื่อแมงดานาจับกินอาหารเองตามธรรมชาติ

ขอบคุณข้อมูลจากครูชาตรี ต่วนศรีแก้ว Cha Tisol
ชะอม ผักพื้นบ้านที่คุ้นเคยกันดี เพราะสามารถนำมาประกอบอาหารได้หลากหลาย ทำให้กลายเป็นพืชยอดนิยมที่สร้างรายได้ให้กับเกษตรกรผู้ปลูกไม่น้อยไปกว่าพืชผักชนิดอื่นๆ

ชะอมเป็นไม้ยืนต้นที่สามารถปลูกได้ในทุกภาคของประเทศและมีชื่อเรียกต่างกันไป โดยใบอ่อนหรือส่วนยอดของใบสามารถนำมารับประทานได้แตกยอดทั้งปี  นิยมปลูกเป็นรั้วบ้านเนื่องจากมีหนามแหลมคม แต่ปัจจุบันมีเกษตรหันมาปลูกชะอมจำหน่ายเป็นอาชีพเสริมอย่างแปลงที่เห็นนี้เป็นของ คุณเพ็ญ รุจิรัตน์ ที่อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี





คุณเพ็ญ เล่าให้ฟังว่า หลังจากตัดสินใจลาออกจากงานประจำ ก็หันกลับมาสู่อาชีพเกษตรกรรม เพราะเป็นอาชีพที่คุ้นเคยดี อีกทั้งทางบ้านมีที่นาเป็นของตัวเอง แต่การทำนาข้าวพื้นที่ไม่มากพอ ผลได้ไม่คุ้มต้นทุน จึงหันมาปลูกพืชที่ใช้พื้นที่และลงทุนน้อยแต่ได้ผลผลิตดีอย่างชะอม  โดยเนรมิตพื้นที่นาจำนวน 4 ไร่ กลายเป็นสวนชะอมที่สร้างรายได้ให้กับครอบครัว มานานกว่า 5 ปี

สำหรับขั้นตอนการปลูก คุณเพ็ญบอกว่า จะไถพรวนและยกเป็นร่อง โดยรอบแปลงจะมีร่องระบายน้ำรอบๆป้องกันน้ำในช่วงฤดูฝน จากนั้นโรยปุ๋ยคอกและไถกลบอีกรอบ รดน้ำให้ชุ่มก่อนนำกิ่งตอนขนาดสูง 40 เซนติเมตร ลงหลุมปลูกโดยวางกิ่งให้เอียง 45 องศา ระยะห่างระหว่างต้นและแถว  60 เซนติเมตร กลบดินและรดน้ำให้ชุ่ม บำรุงด้วยปุ๋ยเคมีทุก 7 วัน ฉีดฮอร์โมนเร่งยอด ทุก 15 วัน  และโรยมูลวัว ปรับสภาพดินทุก 1 เดือน ประมาณ 70-80 วัน ก็เก็บยอดขายได้แล้ว






หลังจากเก็บยอดจำหน่ายไปแล้ว  คุณเพ็ญ บอกว่า เมื่อต้นชะอมเริ่มโทรม หรืออายุมาก จะทำสาว โดยจะตัดแต่งใบแก่และตอนกิ่งที่จะตัดทิ้งทำเป็นต้นพันธุ์และจำหน่ายแทน  ซึ่งในช่วงนี้จะให้น้ำ วันเว้นวัน และฉีดฮอร์โมนทางใบสัปดาห์ละ 1 ครั้ง ใส่ปุ๋ยเคมีสูตร 27-0-0  เสริมเดือนละ 1 ครั้ง โดยจะโรยรอบๆโคนต้นเท่านี้ใบก็งอกงามขึ้นมาพร้อมกับยอดอ่อนทันตาเห็นแล้ว



สำหรับการเก็บชะอมจำหน่าย คุณเพ็ญบอกว่า เป็นศิลปะอย่างหนึ่ง ที่ต้องใช้กาบของต้นกล้วย ห่อก้าน และมัดด้วยเส้นตอก โดยในแต่ละวัน จะเก็บจำหน่ายได้ราว 150-200  กำต่อวัน ราคาเฉลี่ยทั้งปีกำละ 10-20 บาท  ทำรายได้ 1,500-2,000 บาทต่อวันเลยทีเดียว
นายสังเวียน กลั่นแก้ว อายุ 58 ปี สามี และนางวนิดา พิพัฒน์ผล ภรรยา อยู่บ้านเลขที่ 293/2 ถ.มาลาเบี่ยง ถนนเลียบทางรถไฟ อ.เมือง จ.พิษณุโลก ปกติอาชีพหลักเปิดร้านขายของชำ ชื่อ ร้านกอไผ่ ปากซอยถนนศรีสุริโยทัย



นอกจากนั้น ได้ทำเกษตรปลูกพืชผักสวนครัวเป็นอาชีพเสริม จากการขอใช้ที่ดินข้างทางรถไฟ ตรงข้ามร้านความกว้างประมาณ 15 เมตร ความยาวประมาณ 200 เมตร ตรงข้ามร้านค้าของตนเอง ปรับพื้นที่จากรกร้างปกคุลมด้วยวัชพืช เป็นพื้นที่ปลูกพืชทำรายได้หลากหลายชนิดมาเป็นเวลา 10 ปีแล้ว โดยมีกะเพรา และ โหระพา เป็นพืชหลัก ที่สร้างรายได้เสริมให้กับครอบครัวเป็นอย่างน้อย เดือนละ 10,000-30,000 บาท






นายสังเวียน เปิดเผยว่า ตนและภรรยาเปิดร้านขายของชำ และพักอาศัยอยู่ริมถนนมาลาเบี่ยงเลียบทางรถไฟ ทั้งขายของชำและรับจ้างซักผ้าช่วง 10 ปี ก่อนตนไปขอเช่าที่ดินริมทางรถไฟจากนายสถานีรถไฟ เพื่อจะปลูกพืชผักสวนครัวเป็นรายได้เสริมของครอบครัว แต่สถานีรถไฟบอกว่าไม่ต้องเช่า ให้ทำและดูแลให้ดีอย่าให้รก จากนั้นตนก็ค่อยๆ ปรับพื้นที่ริมทางรถไฟ บริเวณตรงข้ามหน้าบ้านตน ปลูกพืชหลากหลายชนิด ได้แก่ กะเพรา โหระพา พริก มะเขือ มะม่วง กล้วย ตะไคร้ มะนาว มะกรูด มะปราง โดยใช้น้ำที่ระบายออกมาจากเขตเทศบาลนครพิษณุโลก สูบขึ้นมาต่อท่อติดสปริงเกอร์ เพื่อรดพืชผักบริเวณนี้

นายสังเวียน กล่าวต่อว่า พืชหลักที่ทำมานานและสร้างรายได้เป็นกรอบเป็นกำคือ กะเพรา และโหระพา เป็นพืชที่ปลูกง่าย ใช้เมล็ดโรยริมทางรถไฟ ที่ข้างบนดินแม้จะเป็นหิน แต่ก็เจริญงอกงามดีมาก เพราะดินด้านล่างอุดมสมบูรณ์ และได้ปุ๋ยจากขี้ไก่ที่ตนเลี้ยงไก่ชนไว้มาเป็นปุ๋ยเสริม การดูแลเพียงรดน้ำเช้าและเย็น คอยดูแลถอนวัชพืชที่ขึ้นมาแซม โดยใช้เมล็ดแก่ของกะเพราและโหระพา โรยไปริมทางรถไฟประมาณ 1 เดือน ก็เริ่มโตพอที่เก็บได้ โดยจะเด็ดก้านกิ่งที่จะนำไปขาย ส่วนต้นจะแตกกิ่งก้านขึ้นมาใหม่ สามารถเก็บได้หลายรอบจนกว่าต้นจะแก่อายุ 3 เดือนก็จะโละทิ้ง จากนั้นลงมือปลูกใหม่ ทำแบบนี้ตลอดปี

สำหรับกะเพราและโหระพา ที่เก็บมาแล้ว ก็จะนำมาล้างทำความสะอาด มัดเป็นห่อไว้ มีลูกค้าขาประจำมารับที่บ้านขายกิโลกรัมละ 30 บาท ในช่วงที่ออกมากๆ เก็บขายได้วันละ 50 กิโลกรัม รวมถึงมัดเป็นกำเล็ก สำหรับให้แม่ค้าในตลาดสดมารับซื้อไปขายต่อ โดยขายกำเล็กกำละ 3 บาท แม่ค้ามารับไปขายในตลาดสดกำละ 5 บาท เฉพาะกะเพราและโหระพา ก็เป็นรายได้เสริมเข้าครอบครัวอย่างดีมีรายได้เดินละ 10,000-30,000 บาท ตนและภรรยาไม่ได้ใช้เงินมาก แต่เก็บเอาไว้ช่วยลูกๆ ที่กำลังตั้งตัว

“ยังมีพืชอีกหลากหลายชนิด ที่ผมปลูกผสมกันไปในพื้นที่นี้ ค่อยๆ ออกผลผลิตและขาย แบ่งให้เพื่อนบ้านบ้าง ทั้งพริก มะเขือ มะเขือพวง บวบ กล้วย มะม่วง มะนาว ส่วนอนาคต หากการรถไฟขยายทางคู่ ก็ไม่เป็นไร ก็พร้อมที่จะย้ายออก” นายสังเวียน กล่าว

ส่วนนางวนิดา ภรรยานายสังเวียน กล่าวว่า ใช้เวลาช่วงเช้าและเย็นไปรดน้ำ เก็บใบกะเพรา ใบโหระพา มามัดเป็นกำรอให้ลูกค้ามารับ ช่วงกลางวันก็ช่วยลูกๆ ดูแลร้านขายของชำ ถ้าเราขยันทำมาหากิน อยู่ที่ไหนก็ไม่อดตาย มีลูกค้ามาซื้อของหลายรายมาเห็นครอบครัวตนปลูก ก็นำกลับไปเป็นแบบอย่าง สร้างรายได้เสริมให้กับครอบครัวได้ด้วย ช่วงที่ออกมากๆ มีเงินเข้าครอบครัวถึงเดือนละ 30,000 บาท
คุณสมชาย เชี่ยวชาญศิลป์ หรือคุณชาย วัย 45 ปี บัณฑิตสาขาวิชาโรคพืช คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

หลังจากจบปริญญาตรี คุณชายก็ทำงานไม่ต่างจากเพื่อนๆ ร่วมคณะอีกหลายคน นั่นคือเป็นพนักงานส่งเสริมการขายเคมีเกษตร ในบริษัทเอกชน ไม่ว่าจะเป็น บริษัทต่างชาติหรือ บริษัทคนไทย

แต่สำหรับคุณชาย หลังจากเรียนจบ ทำงานได้เพียง 8 ปี ตัดสินใจกลับบ้านเกิด ที่อ.เบตง จ.ยะลา

ทุนรอนเดิมที่บ้านคือทำสวนยางพารา 100 ไร่ คุณชาย ปรึกษากับครอบครัว ตัดทิ้ง ให้เหลือเพียง 50 ไร่ เนื่องจากราคายางพาราขึ้นเร็ว ลงเร็ว อยู่บนพื้นฐานความไม่แน่นอน  จากนั้นพลิกผืนดิน 50 ไร่นี้  ปลูกส้มโชกุน ซึ่งนับเป็นพืชปราบเซียนชนิดหนึ่งเลยทีเดียว

ซึ่งเรื่องราวของส้มโชกุน เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ ขอติดไว้ก่อน คราวนี้จะมาเจาะเรื่องเห็ดถั่งเช่า โดยเฉพาะ

คุณชาย บอกว่า “เริ่มต้นมาจากการที่ผมมองว่า กระแสสุขภาพมาแรง  ผมก็เข้าไปค้นข้อมูลในอินเตอร์เน็ท ว่าเราควรทำตัวไหนดี  ดูไปดูมา ผมมาจบที่ เห็ดถั่งเช่า  ซึ่งที่ผ่านมามีงานวิจัย รองรับค่อนข้างมากและชัดเจน  จากนั้น ผมไปซื้อน้ำเชื้อมาชุดแรก นำมาขยายพันธุ์เอง ทั้งนี้ผมมีความรู้ด้านโรคพืชอยู่แล้ว ขั้นตอนนี้จึงไม่มีปัญหา”

น้ำเชื้อถั่งเช่า ชุดแรก ถูกขยายพันธุ์และเก็บเชื้อ โดยใน 3 เดือน จะเก็บได้ 1 รุ่น  ซึ่งคุณชาย ได้อธิบายเพิ่มเติมในส่วนของเชื้อเห็ดถั่งเช่าว่า  “ถั่งเช่า มันเป็นเห็ด  เห็ดตัวนี้จริงๆ  เกิดจากตัวหนอน ที่มีอยู่มาก  แถวทิเบต หรือหรือที่ ภูฏาน  คือเริ่มต้น หนอนตัวนี้ ช่วงหนาว มันจะมีการพักตัว ช่วงพักตัวนี้เองที่จะมี เชื้อราชนิดหนึ่ง เข้าไปโจมตีตัวหนอน ด้วยการไปเจริญเติบโตและดูดสารอาหารจากตัวหนอน จนเชื้อราเดินเต็ม เมื่ออากาศอุ่นขึ้น เชื้อราตัวนี้ที่ว่าก็เริ่มแทงดอก ออกเป็นเห็ดขึ้นมา ที่เราเรียกว่า เห็ดถั่งเช่านี้เอง”

“ในส่วนของผม เรารวมตัวกันเป็นวิสาหกิจชุมชน  กลุ่มบ้านเห็ดเบตง มีสมาชิก 17 คน ซึ่งกลุ่มเราจัดเป็นกลุ่มที่มีความเข้มแข็ง จนได้รับคัดเลือกเป็น 1 ใน 2 กลุ่ม ของทั้งจังหวัด  โดยทางภาครัฐก็เข้ามาส่งเสริมในเรื่ององค์ความรู้ใหม่ๆ บรรจุภัณฑ์ โดยตอนนี้ เราทำเป็นในรูปแบบของชา และมีขายเป็นแคปซูล  เป็นอาหารเสริม”  คุณชาย ว่าอย่างนั้น และต่ออีกว่า “ทำเป็นชา เราใช้เห็ดราว 3-4 เส้น ต่อซอง ขายซองละ 50 บาท บรรจุกล่องละ 10 ซองราคา 500 บาท ส่วนแคปซูล ใน 1 กระปุกมี 60 แคปซูล ราคา 1500 บาท ทั้งนี้ ผมตั้งเป้าหมายว่า เราจะมีสินค้าทำนองนี้ขายลูกค้าต่างชาติ ไม่ว่าจะมาจากสิงคโปร์ หรือมาเลเซีย ที่ตอนนี้เข้ามาเที่ยวที่เบตง ค่อนข้างมาก  ถ้าเราทำได้ ต่อยอดขึ้นไปเรื่อยๆ ต่อไปเราจะเหมือนเกาหลี หรือจีน ที่นักท่องเที่ยวไปเที่ยวจะต้องซื้อโสม หรือบัวหิมะกลับไป”

สำหรับกำลังการผลิตต่อเดือนในช่วงนี้ คุณชายบอกว่า ทางกลุ่มสามารถผลิตดอกแห้งได้ราว 1.5 กิโลกรัม และแบบผงอีกราว 10 กิโลกรัม ซึ่งหากขายหมดจะมียอดรายได้ราว 5 แสนบาทต่อเดือน



สำหรับใครที่สนใจ ติดต่อ คุณสมชาย ได้ที่ 126 ถ ประชาธิปัตย์ อ.เบตง ยะลา 95000

โทร. 073-230132 หรือ  089-7764107

เพิ่มเติมที่ https://www.sentangsedtee.com/career-channel/article_21959